قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 89 131 2025 12 22 Expert challenges in causation with emphasis on forensic medical opinions in medical malpractice cases چالش های کارشناسی در سببیت با تاکید بر نظرات پزشکی قانونی در پرونده های خطای پزشکی 93 123 728919 10.22106/jlj.2025.2045530.6131 FA علی اصغر قربانی گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0008-1366-3491 نسرین مهرا گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-5638-9903 محمد آشوری گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران هادی رستمی گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 0000-0003-4383-4331 Journal Article 2024 12 02 The opinions of experts have a special place in solving causation issues. This importance increases in medical malpractice cases. In many cases, judicial authorities refer the proof of causation to experts, And they issue verdicts based on expert opinions. Referring to an expert is the foundation of wisdom and is also prescribed in the law. Expert opinions are considered judicial evidence, from a legal point of view; But in medical malpractice cases, they have a unique position, and often they are exactly reflected in judicial decisions. Experts face many challenges in evaluating medical malpractice cases. Some of these problems are related to judicial courts; in this regard, we can refer to cases such as "request outside the duties of experts." Some of the challenges of the experts originate from themselves, such as "concern with the implementation of justice and fairness and applying it to their comments". Also, some of the experts' problems are caused by the difficulty and characteristics of the cases themselves. In this category, we can refer to "problems related to recognizing injuries and complications". Reviewing judicial practice, providing legal and jurisprudential descriptions of concepts and terms that are not defined in the law, changing the attitudes of experts, and strengthening liability insurance are some of the solutions to face these challenges. نظریه‌های کارشناسی جایگاه ویژه‌ای در زنجیره اسباب و حل مباحث سببیت دارند. این اهمیت در پرونده‌های مربوط به رفتارها و اقدامات کادر درمان مضاعف می‌شود. در موارد متعددی مراجع حقوقی و کیفری، احراز رابطه سببیت را به اهل خبره ارجاع می‌دهند و بر اساس نظرات کارشناسی حکم صادر می‌نمایند. رجوع به کارشناس، بنای عقلاست و در قانون نیز تجویز شده است. نظریه‌های کارشناسی از منظر حقوقی اماره قضایی محسوب می‌شوند، لیکن در پرونده‌های خطای پزشکی غالباً عیناً در آراء قضایی منعکس می‌گردد. در امر کارشناسی به‌ویژه در حوزه جنایات و پرونده‌های قصور پزشکی، چالش‌هایی فراروی کارشناس است که بخشی از قبیل «استعلام خارج از حیطه وظایف کارشناسان» مربوط به محاکم قضایی است؛ پاره‌ای نظیر «دغدغه اعمال عدالت و انصاف در نظر کارشناسی» نشأت گرفته از رویکرد و پنداشت کارشناس است؛ و برخی مانند «پیچیدگی‌های مربوط به ارزیابی آسیب‌ها و عوارض» ناشی از صعوبت و ویژگی‌های پرونده‌های مورد بررسی است. بازنگری در رویه قضایی، تبیین قانونی و فقهی آن دسته از مفاهیم و اصطلاحاتی که تعریف آن‌ها در قانون نیامده است، تغییر نگرش کارشناسان و مواردی چون تقویت بیمه‌های مسؤولیت، برخی از راهکارهای مواجهه با این چالش‌هاست.

https://www.jlj.ir/article_728919_b0db4390564ad331d6a917abc5e76d51.pdf